Học tiếng Pháp-Apprendre le français

Có một thời như thế

briquet — Sun, 24 Jun 2012 15:57:05 GMT

Có một thời như thế
Tôi sinh ra và lớn lên ở làng quê, gắn bó với ruộng đồng, vì thế từ tấm bé con trâu đã là người bạn thân thiết của gia đình chúng tôi.

Ngày ấy, ruộng nương nhà tôi nhiều do công lao khai phá của bố mẹ, ngoài đôi bàn tay của bố mẹ đánh gốc, bốc trà, be bờ, đắp đập, tạo dựng nên những thửa ruộng dài, ngắn, to, nhỏ với đủ kích cỡ khác nhau thì những con trâu của gia đình tôi cũng đóng một phần công sức rất lớn, chúng là nguồn sức kéo chủ yếu phục vụ cho công việc canh nông, mùa vụ nối tiếp nhau làm ra những hạt thóc nuôi sống cả nhà. Khi ấy rừng bãi còn rậm rạp, dân cư thưa thớt, cả làng tôi khi đó chỉ mới có hơn chục nóc nhà nhưng trâu nhà nào cũng có, đông thì 2-3 chục con, ít thì cũng năm, bảy con. Riêng nhà tôi cũng có chục con, vừa trâu đực vừa trâu mẹ con. Mỗi khi mùa vụ tới, bố mẹ tôi thường bắt những con trâu mộng to khoẻ trong đàn để cày bừa đầu vụ, vào giữa vụ, trâu được thay đổi để chúng có thời gian nghỉ ngơi, dưỡng sức. Trẻ con chúng tôi ngày đó từ năm, bảy tuổi đã phải làm quen với công việc chăn trâu, đây là một công việc không mấy vất vả mà còn khá vui với đám trẻ nhơ nhỡ, bởi khi thả trâu chúng được tự do nô đùa, chơi khăng, đánh đáo hay chơi trận giả hoặc săn tìm chim thú… Nhưng nhiều khi nó cũng là nỗi khổ của những đứa trẻ nhà có nhiều trâu, mỗi khi trâu lạc vào rừng hay chúng theo đàn khác là cứ ba chân, bốn cẳng chạy luồn rừng theo các lõng đi của chúng để tìm, vừa tìm vừa khóc, nhiều khi tìm được con này dong về đàn thì con khác lại đi mất, vậy là lại chạy, lại tìm, lại khóc, áo quần rách bươm, chân, tay bị gai rừng cào xây sát, máu chảy loang lổ, mặt mũi lấm lem, ấy vậy mà đâu đã hết lo, tối về không khéo còn bị bố mẹ cho ăn đòn vì để trâu phá hoa màu… Chính vì thế việc chăn trâu đã để lại những dấu ấn hằn sâu trong tâm trí chúng tôi cho mãi tận bây giờ. Vui nhất đối với lũ trẻ chăn trâu là dịp làng quê thu hoạch vụ mùa, lúa, ngô, khoai được thu, dỡ về nhà hết, lũ trẻ chăn trâu chúng tôi khi ấy lùa trâu ra đồng, mặc cho chúng tự ăn còn chúng tôi tụm lại nhóm lửa lên ngồi sưởi, nhiều đứa trước khi đi chăn trâu đã giấu sẵn khoai, sắn để mang theo. Chờ bếp lửa hồng than liền bóc sắn và đem khoai vùi than nướng. Khoai sắn ngày ấy là những thứ sẵn có của mọi nhà, tuy hầu như ngày nào cũng ăn nhưng không hiểu vì sao bọn trẻ trâu chúng tôi vẫn cứ thích thú, tranh giành nhau những củ khoai, khúc sắn nướng vội ngoài đồng như thế để ăn, có miếng còn sống, có miếng lại đã cháy đen nhẻm mà ăn vẫn thấy ngon đến lạ thường, có lẽ vì vậy mà người ta thường có câu: "Của chả ngon nhà nhiều con cũng hết” là thế! Ăn khoai, sắn chán chê, bọn trẻ lại nghĩ ra các trò như chơi trận giả, quân được chia ra làm hai phe, mỗi phe có một chỉ huy, vậy là trận chiến diễn ra như thật cũng có kẻ chết, kẻ bị bắt làm tù binh, rồi cũng tranh cãi, nhiều phen quyết liệt…và từ chơi "giả” chuyển sang đấm đá nhau thật, thằng khoẻ thắng thì cười, thằng yếu thua thì khóc, chửi bới nhau om sòm, chúng thề từ mặt nhau, đám chơi đến lúc ấy thành tan rã, đứa nào, đứa nấy xoay ra thu dọn đồ nghề, nón, mũ rồi hò nhau đi tìm trâu, mải chơi nhiều đứa để trâu lạc đàn vậy là tất cả lại nháo nhào phân nhau, thằng chạy lõng này, thằng đón lõng kia, tìm trâu nháo nhác khắp đồng trên, ngõ dưới. Lúc này thì mọi giận dỗi trong lòng bọn trẻ bỗng tan biến cả, chúng lo tìm trâu giúp nhau mà chẳng đứa nào còn nghĩ gì tới thù hận ban nãy nữa, trẻ con ở làng là thế, dễ giận dỗi song cũng chẳng bao giờ thù oán nhau lâu… Khổ nỗi lũ trâu trước đó ít ngày đồng chưa gặt xong nên chúng được chăn ở từng khu riêng biệt, giờ đã gặt xong chủ thả ra đồng chúng được tự do, cũng giống như lũ trẻ lâu ngày không gặp lại bạn nên khi đã no ăn, lũ trâu đực hăng tiết lồng đi "tán tỉnh” các "ả nái hoa” của đàn khác, đến nơi lại gặp ngay mấy "anh chàng” chủ nhà, chúng "ghen nhau”, vậy là chúng lao vào húc nhau thục mạng để giành, giữ "người đẹp”.Lại kẻ nào khoẻ thì thắng và có cơ chiếm được "cảm tình” của các "ả nái hoa”, kẻ thua bị đuổi, chạy bán sới đi nơi khác thành ra lạc đàn! Có nhiều con trâu đực to khoẻ và hiếu chiến kinh khủng, chỉ nhìn thấy đối phương từ xa, nó đã lao ngay đến đuổi đánh chí mạng từ đồng này sang đồng khác, có nhiều cặp trâu luôn là đối thủ của nhau, chúng nhớ và thù nhau rất dai, có khi vừa thả ra, nhìn thấy nhau là chúng lao vào nhau ngay, quần nhau đến tơi bời, cỏ rạ dưới chân chúng nát bươm, đất bị cày lên, mặc cho người xung quanh xua đuổi thế nào chúng cũng không buông nhau ra, chúng xoay tròn, mõn ghì sát đất, hơi thở phì phò, mắt long lên đỏ sọng, bọt mép trào ra trắng nhểu. Chúng ghì nhau, lừa từng miếng để đánh trả đối phương. Có những trận đánh kéo dài cả buổi chiều, thường những trận như thế hai cậu chủ trâu áo quần đều lấm lem, khóc hết nước mắt vì lo trâu chết, chúng chạy bên này, xoay sang bên kia, gào hét đến khản tiếng mong lũ bạn trợ giúp. Có những trận cả làng phải tìm cách đốt rơm thả lên đầu hai con trâu, chỉ khi thấy lửa khói nóng bỏng chúng mới chịu buông nhau ra bỏ chạy mà thôi, nên khi đã gỡ được những cặp như thế ra, chủ trâu bắt con mình không được chăn chung đồng với nhau nữa, nếu không chúng cứ nhìn thấy nhau từ xa đã ầm ầm lao đến không tài nào cản nổi… Rồi những buổi thả trâu xong chúng tôi đem lồng đi bẫy chim xít . Mùa gặt hái đã xong, lũ chim xít bay từng đàn, đông đến hàng trăm con, chúng tôi đem những chiếc lồng được làm bằng thân lau, thân đế, nan lồng được vót bằng nứa hoặc tre tạo thành những chiếc lồng xinh xắn ở ô chính giữa là nơi nhốt chim mồi, các ô mé ngoài dùng để thả thóc làm mồi nhử lũ chim vào ăn, những ô này được thiết kế có cửa, trong các cửa vào có bàn đế chống cửa lên, khi chim chui vào sẽ làm đổ bàn đế và khi đó cửa lồng sẽ sập xuống và chim bị nhốt lại. Khi bẫy chim chúng tôi lấy rơm, rạ phủ lên trên những lùm cây ở giữa đồng rồi đặt lồng lên trên, giương bẫy rồi tản đi chơi nơi khác, lũ chim trời bay đến nhìn thấy rơm rạ và nghe thấy lũ chim mồi kêu liền sà ngay xuống, chúng thấy trong lồng có bạn và có thóc thế là chúng tìm lối chui vào vậy là bẫy sập! Chim thời đó nhiều nên có đứa "sát chim” có buổi bẫy được vài ba chục con liền. Hồi hộp và thú nhất là khi đi thăm lồng chim, trèo lên nơi đặt lồng thấy các cửa sập hết, mỗi ô được một, hai con chim mới, chúng thấy người hoảng sợ kêu và bay loạn sạ trong lồng, bọn trẻ sướng run lên, khi ấy chúng tôi chỉ việc xách lồng xuống và bắt những con mới bẫy được nhốt vào chiếc lồng mang theo, rồi lại cho thêm thóc vào bẫy, rót nước cho chim mồi, song giương bẫy đánh mẻ khác, chim bẫy được, về nhà người ta liền vặt lông, mổ sạch cho vào chảo rán giòn, thịt của chúng thơm ngọt, ăn thật ngon...Ngày đó rừng còn rậm, chim sáo sậu và quạ thường bay từng đàn đen kịt, chúng đậu, bám theo những đàn trâu trên đồng, tiếng sáo và quạ kêu ầm ĩ hoà cùng tiếng mõ trâu lốc cốc mỗi khi chiều buông xuống. Những âm thanh ấy trở nên thân quen với mỗi chúng tôi.Nhưng nhớ nhất là tiếng cuốc kêu róng rả ven rừng những khi chiều xuống và những sớm mai lên, tất cả những âm thanh ấy gợi lên cảnh làng quê thanh bình, yên ấm một thời! Nhưng rồi người cứ đông thêm, núi rừng bị phá trụi, chim thú vắng dần những đàn sáo sậu, quạ đen, le le, chim xít… cũng vắng bóng dần và đã lâu lắm rồi người làng tôi không còn nhìn thấy bóng dáng chúng đâu nữa, lũ trẻ giờ cũng không biết hình dáng chúng ra sao, và lũ trẻ cũng không thể hình dung ra các trò săn bắt chim của lớp cha anh ngày trước thế nào. Làng quê đã đổi thay nhiều, đồi bãi quang lâng, đồng không còn một bụi cây, bãi cỏ, tất cả đã biến thành "bờ xôi, ruộng mật”, con trâu vốn thân thiết là vậy mà giờ cũng vắng bóng dần ở chốn làng quê.

Chiều đầu xuân, tôi bồi hồi đứng ngắm đồng làng, tôi hình dung ra những gương mặt thân quen của bạn bè thuở ấy.Tôi nhớ tên từng cánh đồng, từng thửa ruộng. Kia là khu bãi Cỏ Gianh nơi chúng tôi thường chơi khăng, đá bóng, kia là đồng Gốc Sòi, trước cửa nhà tôi là đồng Gốc Mai, phía xa ngoài kia là đồng Đá Rùa có hòn đá to trông giống hệt con rùa…Mọi vật vẫn còn đó, chỉ có quang cảnh đồng làng là đã đổi thay, đồng làng giờ đã quang lâng, thoảng hoặc mới nhìn thấy một, hai con trâu, không còn đâu tiếng mõ trâu lốc cốc mỗi buổi chiều về. Không gian tĩnh lặng, đồng quê như hoang phế dưới ánh dương nhạt nhoà, nó vắng hẳn những âm thanh thân quen ngày nào. Lòng tôi khi đó lại trào dâng những hoài niệm cũ, bạn bè tôi giờ ở những nơi nào? Năm qua, tháng lại, dĩ vãng đã xa xôi khiến lòng tôi cảm thấy nao nao! Vẳng bên tôi tiềng gió thì thầm, phải chăng đó là lời tự tình của đồng quê đưa tôi về với quá khứ xa xôi!

Mùa đông 2008

Đ/C : Bùi Nhật Lai

Cầu Lân- Động Đạt - Phú Lương - Thái Nguyên

ĐT: 0978.719.403

Tháng năm hạ về

briquet — Sun, 24 Jun 2012 15:55:45 GMT

Tháng năm hạ về
1. Tháng năm

Hạ về!

Cô gái ngỡ ngàng nhìn những chùm hoa phượng từ bao giờ đã nở bừng các phố. Cánh hoa mỏng tang vươn lên kiêu hãnh giữa nắng vàng.

Nắng sớm mùa hạ dịu dàng nhuộm thắm màu phượng. Nắng cứ mơn man đùa trên những vòm lá xanh non. Cô gái yêu hoa phượng vì những lẽ rất giản dị: hoa nở ngay đầu hè, cứ hiển nhiên mà chẳng cần thời gian giục giã. Màu phượng bền bỉ, hoa đỏ tươi chẳng phai mầu bởi những trận mưa đầu mùa.

Cô gái cứ im lặng ngắm những bông hoa học trò ấy. Cô nhớ lại thời đi học của mình. Nhớ ngày tốt nghiệp cấp ba, bọn con trai trong lớp bẻ hoa bỏ đầy giỏ xe đạp. Mấy chú bảo vệ trường biết nhưng cũng chẳng nỡ phạt những đứa trẻ hồn nhiên, tinh nghịch.

Nhớ ngày tốt nghiệp đại học, sân trường có một hàng trồng toàn hoa phượng trắng. Nhưng lớp sư phạm toàn con gái, các cô giáo tương lai áo dài thướt tha chẳng ai dám trèo để hái hoa.

Nhớ ngày đầu tiên cô gái bước chân vào nghề. Lúc đó cô là cô giáo nhỏ xíu đứng giữa những học trò cao hơn hẳn mình. Thỉnh thoảng học sinh lại truyền tay nhau những mẩu giấy trêu đùa cô tinh nghịch, rồi cười khúc khích.

Nhớ

Nhớ thế.

2. Sau những ngày nắng là một chuỗi ngày mưa. Mưa đầu mùa làm những bông bằng lăng trở nên nhợt nhạt. Năm học kết thúc với thật nhiều kỷ niệm vui. Cô thấy thanh thản vì những gì cô đã làm cho lứa học trò đầu tiên của mình. Lễ tổng kết năm học phải tổ chức trong hội trường vì một cơn mưa rào bất chợt. Hôm ấy, cô gái nhận được rất nhiều hoa của học sinh. Đó là những bông hoa không bị ràng buộc bởi điểm số, bởi áp lực… Những bông hoa đến tự tấm lòng.

Một cậu học sinh đưa tặng cô một đồng xu nhỏ: Cô giữ cái này làm kỷ niệm, sang năm cô vẫn dạy chúng em, cô nhé! Cô giáo cảm động nhìn đồng xu chẳng biết đến từ đất nước nào. Rồi cô nghe tiếng học trò xì xào: Không biết sang năm cô mình sẽ dạy lớp nào nhưng tớ nhất định ngày ngày sẽ qua lớp cô để thăm cô.

Cũng trong một ngày mưa, cô gái được gọi lên phòng làm việc của hiệu trưởng vì một lý do rất bất ngờ: Một phụ huynh trong lớp cô chủ nhiệm làm đơn góp ý với nhà trường về những sai phạm của cô giáo trẻ. Lá đơn được đánh máy rất dài. Nội dung cay độc đến mức có thể làm người ta bật khóc.

3. Vậy là đã qua một chuỗi ngày mưa. Mưa nhiều làm người ta trở nên mệt mỏi. Cô gái đứng rất lâu trước khung cửa sổ lớp học đã gắn bó với mình suốt một năm. Sáng nay, một chị đồng nghiệp đã gọi điện thoại an ủi cô: Hồi mới ra trường chị cũng như em. Mỗi khi bị phụ huynh học sinh hiểu lầm, chị khóc suốt, nhưng mình làm sao chiều hết tất cả mọi người được…nghe an ủi vậy nhưng lại chẳng thấy lòng nhẹ nhõm. Cô biết lá thứ mấy hôm trước cô đọc là của bố mẹ một học sinh xin điểm cho con mình- vì muốn con mình có học bạ đẹp. Cô không đồng ý. Làm vậy là sai ư?

Lại nhớ một cuộc nói chuyện với anh từ rất lâu:

- Anh có thấy cuộc sống giờ có nhiều người xấu không?

- Đó là do mắt em cận nên em không chịu nhìn thấy những người tốt quanh em thôi.

- Em không biết. Nhưng cuộc sống có nhiều Lý Thông quá. Thạch Sanh đi đâu hết cả rồi anh?

Anh bình tĩnh nhìn sâu vào đôi mắt tròn to của cô. Cười. Cô cũng cười. Rồi cô nói với anh mà như nói với chính mình:
- Dù sao em vẫn cố gắng để mình được làm Thạch Sanh- cho dù em là chàng Thạch Sanh cuối cùng của thế giới rộng lớn này.

- Em lại khóc đấy à? Đi với anh.

Anh nhăn mặt khi nhìn đôi mắt sưng mọng của cô rồi kéo cô xềnh xệch trước rất đông người. Sau cơn mưa, Hồ Gươm vẫn ảm đạm, bầu trời mờ đục như muốn chuẩn bị khí thế cho một cơn mưa mới dai dẳng hơn. Anh ấn cô ngồi xuống một ghé đá ướt, dưới tán một cây sấu già lá cũng ướt nhẹp bởi nước mưa. Cô gái dõi mắt nhìn tượng đài Lý Thái Tổ uy nghi, rồi cô lại nhìn mặt hồ gợn lăn tăn sóng:
- Em chán nghề anh ạ!

- Thế em không còn muốn làm Thạch Sanh nữa à?
- Anh nghĩ xem, tại sao họ lại làm vậy với em? Sao không nhìn lại họ đã làm gì cho con cái họ. Xưa nay em rất ghét người khác. Nhưng với Phụ huynh kiểu đó, em không chấp nhận được. Thà bảo em nhìn Nguyễn Đức Nghĩa- hung thủ giết người dã man… em còn thấy đáng yêu hơn phụ huynh học sinh đó vạn lần…

Cô gái nói liên tục trong mười phút. Gió lạnh từ mặt hồ và nước mưa từ những tán cây nhỏ xuống làm cô bị hắt hơi liên tục Anh im lặng lắng nghe cô nói. Lâu thật lâu, anh mới hỏi:
- Em sống, làm việc vì em và vì nhiều người khác. Tại sao không vui vì số đông hài lòng với em mà lại tự dày vò mình bởi một ý kiến trái chiều rất nhỏ?

- Vì em cầu toàn. Cô trả lời nhanh như một cái máy.

- Ừ, coi như là vì em cầu toàn. Không nói chuyện đó nữa. Mình đi dạo hồ nhé em.

- Em có thấy trong khi mọi người đang tất bật vì công việc, em và anh chẳng phải làm gì cả, lại được nắm tay nhau trong một không gian rất đẹp thế này là hạnh phúc không?

Im lặng.

- Anh nhớ hình như em không thích hoa bằng lăng

- Đúng thế.

- Em à! Dù em không thích nhưng anh lại rất thích. Và anh biết cũng có nhiều người có cùng sở thích đó giống anh, rất nhiều người yêu loài hoa báo hiệu mùa hè ấy.

Chẳng thèm nhìn ánh mắt thoáng chút phẫn nộ của cô, giọng anh vẫn dịu dàng như kẹo:

- Em không yêu hoa, nhưng hoa chẳng vì vậy mà buồn. Em biết mà, mùa hè sang năm hoa vẫn nở, vẫn tím ngắt, vẫn nhạt màu. Em thấy không, hoa chẳng vì một người - là em không thích mà không nở hoa…

- Vì đó là quy luật cuộc sống, là công việc. Cũng như em. Sẽ chẳng thể vì một phụ huynh mà em chán học sinh của mình. Phải không nào?

- Không phải. Em không thích!

Anh kéo cố xuông ghế và ngồi bên cô thật gần:

- Em đừng tự coi mình là một quả bóng sắt như thế. Bóng sắt rất cứng nhưng đôi lúc như vậy làm cho người khác bị đau. Khi bị ngoại lực tác động, bóng sắt là loại bóng dễ bị méo mó nhất, đó mới là điều làm anh thực sự lo lắng.

- Tại sao em không tự biến mình thành một quả bóng cao su mềm mại. Bóng cao su tuy mềm nhưng lại có thể tự đàn hồi về trạng thái ban đầu- cho dù nó có bị đấm mạnh cỡ nào… Em có hiểu anh không?

Anh đưa tay vuốt nhẹ mái tóc mềm của "Bóng sắt”. Mưa đã tạnh tự lúc nào. Tư phía xa bắt đầu xuất hiện những vạt nắng mỏng như tơ. Trời có gió, có nắng. Bỗng nhiên Bóng sắt thấy lòng nhẹ nhõm. Cô dõi mắt nhìn những cây bằng lăng nở rực rỡ ven hồ.. Có cây ra hoa tím hồng, có cây tím nhạt. Cũng có những cây nở sớm, hoa đã phai màu bởi thời gian.

- Bằng lăng cũng đẹp, phải không em?

Cô gái gật đầu mỉm cười lắng nghe giọng anh ấm nồng:

- Anh sẽ không bắt em đọc lại truyện Đôi mắt của Nam Cao, nhưng anh không muốn em nhìn học sinh của mình bằng đôi mắt khác đôi mắt lẽ ra em phải có. Hãy tập nâng niu và yêu quý những thứ của em. Cũng như hoa bằng lăng, khi em yêu nó, em sẽ thấy nó đẹp và muốn khám phá nó… Em biết không, bằng lăng có hai loại. Một loại dễ bị phai màu như em thường thấy. Còn một loại hoa khác luôn giữ cho mình màu tím đậm đà… Thân cây, gỗ và cả rễ của cây hoa ấy đều màu tím. Loại bằng lăng ấy không bị phai màu. Cây hoa đó- nếu em đồng ý- mùa thu này anh sẽ tìm về trồng trước cửa nhà anh. Em có thích ngắm cây hoa đó báo mùa hạ cho em khi mùa hè sang năm đến không em?

Phan Tuyet

Hương lúa

briquet — Sun, 24 Jun 2012 15:53:20 GMT

Hương lúa

Không ngào ngạt như hoa

Mà lòng ta xao xuyến

thứ mùi thơm quyến luyến

Bước chân chửng muốn dời

Một thoáng chiều chơi vơi

Dậy mùi thơm lúa mới

Một cánh diều chấp chới

Dấu giấc mơ xa vời

Nào về với tuổi thơ

Những chiều vàng rong ruổi

Cùng thả diều đá bóng

Toả hương lúa thơm nồng.

Chiều nay trong khoảng không

Thoảng đâu đây lúa mới

Nhuốm lòng ta chới với

Ôi hương lúa diệu kì !

Bước chân giờ đã đi

Dời xa hương đồng nội

Giấc mơ chiều qua vội

Dấu tiếc nuối trong lòng.

Thu Hương